أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

320

قانون ( فارسى )

بحران در روز زوج آيد و اين حرارت و شدت را همراه نداشته باشد . وجه دوم - كه مشكل شدن روز معين بحران مىباشد - تفصيل و دستور شناسايىاش به قرار زير است : بايد نوبتهاى بيمارى ، شمارش وقتهاى بحرانى ، روزهاى بيمارى و حالت بيمار در آنها ، و اين كه چه روزى سزاوار بحران اين يا آن بيمارى است را بررسى كنى و به دقت زير نظر داشته باشى . منظور از بررسى و قياس نوبتهاى بيمارى اين است كه اگر نوبت بيمارى در روز زوج آيد ، براى كدام بيمارى مناسب‌تر است . و اگر نوبت در روز فرد آيد براى كدام بيمارى مناسب‌تر ؟ بنابراين قياس بحران را برحسب تشخيص در روز فرد يا زوج انتظار مىكشى . منظور از شمارش وقتهاى بحرانى آن است كه دقت كنى كدام روز از روزهاى بحران - كه مثلا دو روز بيمار در حالت بحران است - بحران شديدتر است و بيمار بيشتر رنج مىبرد و مدت آزار ديدنش در كدامين روز طولانىتر است ؟ آن روز را روز بحرانى مىدانى . مگر اينكه سببى چنين روىآورد كه اين قياس را لغو كند . يكى ديگر از قياسها در اين زمينه آن است كه اگر بيمار سه روز در حالت بحران است روز وسطى را روز بحران بشمار ! باز به شرطى كه حالتى غير متوقع روى ندهد كه قياس را لغو كند . منظور از نشانى جستن از اوقات سزاوار بحران زير عنوان روزهاى بيمارى و حالت بيمار در آنها اين است كه اگر در شب هفتم بيمارى بيمار عرق كرد و روز بعد - كه روز هشتم است - عرق كردن همچنان پابرجا ماند و دست از بيمار برنداشت و طول روز هشتم بيمار با عرق كردن روز را به پايان رسانيد ، بحران را روز هفتم شمار نه روز هشتم ، هرچند ببينى كه حالت تب در روز هشتم دست‌بردار شده است . و اگر در شبانگاهان روز سيزدهم بيمار عرق كرد و تا فرداى آن شب - كه روز چهاردهم است - عرق كردن پابرجا بود و در روز چهاردهم حالت تب سپرى شد ، بحران را به روز چهاردهم نسبت ده ! زيرا روز هشتم و روز سيزدهم ، در سزاوار بودن براى بحران ، به نيرومندى روز هفتم و روز چهاردهم نمىرسند و از آنها بهتر و مفيدتر نيستند . در بحران روز ششم بيمارى اگر حال بيمار بسيار بد باشد بيم مرگ بيشتر از آن است كه بحران در روز هفتم و بد باشد همچنين بحران واقع در روز دهم بيشتر احتمال مرگ بيمار را در بر دارد تا بحران در روز نهم . جمع آمدن دو حالت بحرانى نيز راهنماى روز بحران است ؛ چنان كه راجع به روز چهاردهم شرح داديم كه در روز چهاردهم بيمار عرق كرده و تب سپرى شده است ، معلوم است كه روز بحرانى روز چهاردهم است هرچند عرق كردن در روز سيزدهم شروع كرده باشد . در نشانى جستن از روزهاى بيمارى كه در كدامين روز آژير روز بحران به صدا درمىآيد ، سابقا در اين باره چيزهايى گفته‌ايم ؛ مثلا اگر در روز چهارم بيمارى نشانيهاى بحران سر بر آوردند ، مىدانى كه بحران به روز هفتم واگذار شده است ، كه يا در روز هفتم بحران تكميل مىشود و يا در روز هفتم بحران شروع مىشود .